บทความที่ได้รับความนิยม – โรงพยาบาลกรุงไทย

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ สำคัญอย่างไร ทำไมต้องฉีดทุกปี?

WPBuilder — Mon, 13 Feb 2023 13:39:56 +0000

“ไข้หวัดใหญ่” คงเป็นโรคที่เราคุ้นเคยกันดี เพราะมักจะมีคำแนะนำให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี โรคไข้หวัดใหญ่แตกต่างจากไข้หวัดธรรมดาและโควิด-19 อย่างไร ? ทำไมต้องฉีดวัคซีนทุกปี ? และวัคซีนไข้หวัดใหญ่มีแบบไหนบ้าง ?

โรคไข้หวัดใหญ่เป็นโรคที่พบได้บ่อย จากสถิติในปี พ.ศ.2564 ประเทศไทยมีผู้ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่มากถึง 10,000 ราย คิดเป็น 15 รายต่อประชากร 100,000 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี และผู้สูงอายุมากกว่า 65 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะมีอาการหนัก ดังนั้น การป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ในเด็กและผู้สูงอายุ รวมถึงในกลุ่มเสี่ยงอื่นๆ เช่น ผู้บกพร่องทางภูมิคุ้มกัน หรือผู้ที่มีโรคเรื้อรัง จึงมีความจำเป็น

โรคไข้หวัดใหญ่ คืออะไร? เกิดจากสาเหตุใด?

ไข้หวัดใหญ่เป็นโรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ เกิดจากเชื้อไวรัสที่ชื่อว่า influenza virus โดยแบ่งย่อย ออกเป็นสายพันธุ์เอ บี ซี และดี โดยสายพันธุ์ที่เกิดการระบาดและพบได้บ่อยที่สุดคือ สายพันธุ์เอ รองลงมาเป็น บี ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดอาการป่วยได้น้อยกว่า ส่วนสายพันธุ์ซี พบได้น้อยมากและไม่ทำให้เกิดอาการรุนแรง ส่วนสายพันธุ์ดีมักไม่ก่อโรคในมนุษย์

โรคไข้หวัดใหญ่มักมีการระบาดช่วงฤดูฝน และยังสามารถระบาดต่อเนื่องในช่วงฤดูหนาว โดยทำให้มีอาการป่วยรุนแรงมากกว่าเป็นไข้หวัดธรรมดา เช่น ไข้สูงติดกันหลายวัน ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อ่อนเพลียอย่างมาก และเบื่ออาหาร จุดแตกต่างที่สำคัญก็คือ ไข้หวัดใหญ่มีทำให้เกิดผลแทรกซ้อนจนถึงชีวิตได้โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้บกพร่องทางภูมิคุ้มกัน หรือผู้ที่มีโรคเรื้อรัง เป็นต้น

อาการของโรคไข้หวัดใหญ่

อาการของโรคไข้หวัดใหญ่เกิดได้ตั้งแต่ระบบทางเดินหายใจส่วนบน จนถึงระบบทางหายใจส่วนล่าง โดยเฉพาะหลอดลมและปอด โดยอาการที่พบได้ คือ

ไข้สูงหนาวสั่น
ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตัว
ไอ จาม คัดจมูก มีน้ำมูก
อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสียได้ในผู้ป่วยบางราย
ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงอาจนำไปสู่การติดเชื้อรุนแรงจนทำให้ปอดติดเชื้อ มีภาวะหายใจล้มเหลว หรือเสียชีวิตได้

ในผู้ป่วยที่สุขภาพดี ไม่มีโรคประจำตัว และไม่เกิดการติดเชื้อรุนแรง อาการส่วนใหญ่มักจะหายได้ใน 7 วัน หากได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ของปีนั้นมาแล้ว อาการและระยะเวลาป่วยก็จะยิ่งน้อยลงไปอีก

กลุ่มผู้ป่วยที่น่ากังวลก็คือ เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคเรื้อรัง เพราะเมื่อเป็นโรคไข้หวัดใหญ่แล้ว คนกลุ่มนี้จะมีโอกาสสูงขึ้นที่จะเกิดการติดเชื้อรุนแรง เกิดภาวะแทรกซ้อนซึ่งอาจทำให้ต้องได้รับการรักษาที่มากขึ้น การได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่จึงมีประโยชน์อย่างมากในผู้ป่วยกลุ่มนี้

ไข้หวัดใหญ่ติดต่อได้ทางไหนบ้าง? ป้องกันได้อย่างไร?

1. ผ่านละอองฝอยในอากาศจากการไอหรือจาม
2. สัมผัสสารคัดหลั่งจำพวกน้ำมูก และน้ำลายจากผู้ป่วย หรือตามพื้นผิว แล้วมาสัมผัสจมูกหรือปากของตัวเอง

ไข้หวัดใหญ่สามารถป้องกันได้โดยการใส่หน้ากาก ล้างมือหลังจากสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ป่วย หรือใกล้ชิดกับผู้ป่วย และการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี

ตารางเปรียบเทียบ ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ และโควิด-19

การที่เราทราบความแตกต่างของโรคไข้หวัดธรรมดา ไข้หวัดใหญ่ และโควิด-19 จะช่วยให้เราแยกอาการของโรคได้ในเบื้องต้น และหากสงสัยควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อรักษาให้ตรงจุดและทันท่วงที ความแตกต่างของโรคทั้ง 3 มีดังต่อไปนี้

อาการ	ไข้หวัด	ไข้หวัดใหญ่	โควิด-19
ไข้สูงหนาวสั่น	–
ปวดศีรษะ	–
ปวดเมื่อยเนื้อตัว	–
ไอ จาม
คัดจมูก มีน้ำมูก
อาเจียน ถ่ายเหลว	อาจพบได้	อาจพบได้	อาจพบได้
ปอดติดเชื้อ	–	อาจพบได้	อาจพบได้
ฤดูกาลที่ระบาด	ฤดูฝน-ฤดูหนาว	ฤดูฝน-ฤดูหนาว	ตลอดทั้งปี
ATK, RT-PCR for COVID-19	–	–
Influenza nasal swab	–		–

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์

เนื่องจากพบว่าไข้หวัดใหญ่มีหลายสายพันธ์ุ โดยในประเทศไทยมีการระบาดของทั้งสายพันธุ์ เอ และ บี เราจึงควรเลือกฉีดวัคซีนที่จะให้การป้องกันที่ครอบคลุมให้ได้มากที่สุด

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ จะกระตุ้นภูมิคุ้มกันครอบคลุมไวรัส 4 สายพันธุ์ ดังต่อไปนี้

1. ไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A (H1N1) เป็นสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดการระบาดใหญ่ทั่วโลกมาแล้วถึงสองครั้ง คือ "Spanish flu" เมื่อปี 1918 และอีกครั้งคือ “ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009”

2. ไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A (H3N2) เป็นสายพันธุ์ที่เกิดอาการรุนแรงมากกว่า

3. ไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ B/Victoria สายพันธุ์นี้มีการกลายพันธุ์ได้ช้ากว่าสายพันธุ์เอ และไม่ทำให้เกิดการระบาดใหญ่

4. ไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ B/Yamagata มีผลการวิจัยที่น่าสนใจคือ สายพันธุ์นี้อาจสูญพันธุ์ไปแล้วจากการระบาดของโควิด 19

วัคซีนไข้หวัดใหญ่มีข้อควรระวังคือ วัคซีนทั้ง 4 สายพันธุ์ ผ่านกรรมวิธีการผลิตในไข่ไก่ จึงไม่ควรใช้ในผู้ที่มีประวัติแพ้ไข่รุนแรง

ใครบ้างที่ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่?

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่จะสามารถป้องกันได้ทั้งการติดเชื้อและอาการที่รุนแรง จึงมีคำแนะนำให้ฉีดปีละ 1 ครั้ง สามารถฉีดได้ทุกคนและทุกช่วงอายุ (ตั้งแต่อายุ 6 เดือนขึ้นไป) โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง ดังต่อไปนี้

หญิงตั้งครรภ์ อายุครรภ์ 4 เดือนขึ้นไป
เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 2 ปีทุกคน
ผู้มีโรคเรื้อรัง ได้แก่ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หอบหืด โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง ไตวาย ผู้ป่วยมะเร็งที่อยู่ระหว่างการได้รับเคมีบำบัด และผู้ป่วยเบาหวาน
ผู้สูงอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป
ผู้ป่วยโรคธาลัสซีเมียและผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง (รวมถึงผู้ติดเชื้อ HIV ที่มีอาการ)
ผู้ที่มีโรคอ้วน (น้ำหนัก > 100 กิโลกรัม หรือ BMI > 35 กิโลกรัมต่อตารางเมตร)
ผู้พิการทางสมองที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้

ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี?

เพราะไวรัสไข้หวัดใหญ่สามารถกลายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว ทำให้วัคซีนของปีก่อนอาจจะไม่สามารถป้องกันไวรัสไข้หวัดใหญ่ของปีนี้ได้ จึงต้องมีการผลิตวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในทุก ๆ ปี เพื่อให้จำเพาะและเท่าทันกับไวรัสไข้หวัดใหญ่

อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ หลังจากฉีดวัคซีนไปแล้วหลายเดือน ระดับภูมิคุ้มกันแอนติบอดี้ก็จะค่อย ๆ ลดลงตามเวลา ดังนั้นการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปีก็จะช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้เพิ่มขึ้นได้

การวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในหญิงตั้งครรภ์

เนื่องจากการตั้งครรภ์มีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายหลายระบบ ทั้งระบบภูมิคุ้มกัน หัวใจ และปอด ทำให้หญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์มีความเสี่ยงที่จะมีอาการรุนแรงหากติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในหญิงตั้งครรภ์จึงเป็นการป้องกันที่มีความสำคัญและมีความจำเป็น ทั้งนี้หญิงตั้งครรภ์สามารถฉีดวัคซีนได้เมื่ออายุครรภ์ 4 เดือนขึ้นไป โดยข้อดีของการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ได้แก่

ปลอดภัยในหญิงตั้งครรภ์
ช่วยลดความเสี่ยงภาวะปอดติดเชื้อ หากมีการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ได้ถึง 50% และลดโอกาสการนอนโรงพยาบาลได้ถึง 40%
การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในช่วงตั้งครรภ์ จะทำให้ทารกหลังคลอดที่อายุน้อยกว่า 6 เดือน มีภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไข้หวัดใหญ่ เพราะทารกจะได้รับภูมิคุ้มกันจากแม่ที่ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตั้งแต่อยู่ในครรภ์

Please select listing to show.

ภูมิแพ้ดีขึ้นได้ เมื่อรู้สาเหตุและรักษาให้ตรงจุด

WPBuilder — Mon, 13 Feb 2023 13:33:54 +0000

ปัจจุบันโรคภูมิแพ้กลายเป็นโรคยอดฮิต เราคงเคยมีอาการของโรคภูมิแพ้ หรือมีคนรู้จักสักคนที่เป็นโรคภูมิแพ้ เพราะโรคภูมิแพ้สามารถเกิดได้กับคนทุกเพศทุกวัย และแทบจะเป็นหนึ่งในโรคที่พบได้เยอะทั่วโลก ในประเทศไทยพบว่า มีผู้ป่วยโรคภูมิแพ้เพิ่มมากขึ้นถึง 3 - 4 เท่า จากเมื่อ 10 ปีที่แล้ว โดยข้อมูลสถิติจากสมาคมโรคภูมิแพ้ โรคหืด และวิทยาภูมิคุ้มกันแห่งประเทศไทย รายงานว่า เด็กไทยเป็นโรคภูมิแพ้ถึง 40% ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวจากสถิติเมื่อ 5 ปีก่อน ส่วนในผู้ใหญ่พบประมาณ 20% จากข้อมูลเหล่านี้เราสามารถกล่าวได้ว่า มีคนไทยกว่า 10 ล้านคนที่กำลังประสบปัญหาจากโรคภูมิแพ้อยู่ในขณะนี้

โรคภูมิแพ้ คืออะไร?

โรคภูมิแพ้ เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน โดยที่ร่างกายจะมีปฏิกิริยาไว (hypersensitivity) ต่อสารก่อภูมิแพ้หรือสารระคายเคือง (allergen) ซึ่งทำให้เกิดอาการแพ้ โรคภูมิแพ้จึงไม่ใช่โรคติดต่อ แต่สามารถส่งผ่านจากรุ่นสู่รุ่นโดยการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้

อาการของโรคภูมิแพ้

โรคภูมิแพ้เป็นกลุ่มโรคที่แสดงอาการได้ในหลายระบบของร่างกาย เช่น โรคเยื่อบุจมูกอักเสบภูมิแพ้ โรคภูมิแพ้อากาศ โรคหอบหืด โรคภูมิแพ้อาหาร ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง รวมถึงผื่นลมพิษเรื้อรัง โดยจะแบ่งอาการของโรคภูมิแพ้ออกเป็น 4 รูปแบบ ดังนี้

อาการแสดงทางระบบทางเดินหายใจ: ในผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้อากาศ อาจมีอาการของทางเดินหายใจส่วนต้น เช่น จาม มีน้ำมูก คัดจมูก คันจมูก น้ำมูกไหลลงคอ มีเสมหะในคอ เป็นหวัดบ่อย เป็นหวัดเรื้อรัง หูอื้อ ไอ มีเลือดกำเดาไหล เป็นต้น และอาจมีอาการของระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่น หายใจหอบ ไอมากตอนกลางคืน ไอหลังออกกำลังกาย หายใจมีเสียงวี้ด นอนกรน เป็นต้น
อาการแสดงทางผิวหนัง: เกิดเป็นโรคภูมิแพ้ผิวหนัง เช่น ผื่นแดงตามใบหน้าและลำตัว ผื่นลมพิษเป็น ๆ หาย ๆ ผิวหนังแห้ง คันตามผิวหนัง
อาการแสดงทางระบบทางเดินอาหาร: เช่น อาเจียน สำรอก ปวดท้อง ถ่ายเหลว
อาการแสดงในระบบอื่น ๆ: เช่น ปวดศีรษะ นอนหลับไม่สนิท อ่อนเพลีย

ซึ่งอาการดังกล่าวข้างต้นมักส่งผลกระทบต่อการเรียน การทำงาน และการใช้ชีวิตประจำวัน

โรคภูมิแพ้เกิดจากอะไร?

สาเหตุของโรคภูมิแพ้เกิดได้จากทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ได้แก่

เกิดจากพันธุกรรม
เกิดจากสารก่อภูมิแพ้ในสิ่งแวดล้อม: โดยสารก่อภูมิแพ้อาจเข้าสู่ร่างกายทางใดก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นทางเดินหายใจ ทางการรับประทานอาหาร ทางการสัมผัสที่ผิวหนัง ทางตา ทางหู ทางจมูก หรือโดยการฉีด หรือถูกแมลงกัดต่อยผ่านผิวหนัง สารก่อภูมิแพ้ที่พบได้บ่อย ได้แก่ ไรฝุ่น ละอองเกสร วัชพืช ขนสุนัข ขนแมว แมลงสาบ เชื้อรา ยาบางชนิด อาหารบางชนิด เช่น นมวัว ไข่ แป้งสาลี อาหารทะเล เป็นต้น
ปัจจัยอื่น ๆ: ได้แก่ อากาศเปลี่ยน การสัมผัสสารระคายเคือง เช่น ควันธูป ควันบุหรี่ ควันท่อไอเสีย มลพิษทางอากาศ ฝุ่นละออง PM 2.5 ปัจจัยเหล่านี้มักเป็นปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้

การตรวจหาสาเหตุของภูมิแพ้

หากมีอาการของโรคภูมิแพ้ ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุว่าเกิดจากสารก่อภูมิแพ้ชนิดใด เพื่อหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ที่เป็นสาเหตุ และจะทำให้อาการของโรคภูมิแพ้ดีขึ้นได้ ไม่ควรปล่อยให้มีอาการภูมิแพ้เป็นเรื้อรังหรือกำเริบบ่อยครั้ง เพราะอาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนได้ เช่น ในกลุ่มที่มีอาการภูมิแพ้อากาศ อาจเกิด โรคไซนัสอักเสบ โรคริดสีดวงจมูก โรคหูชั้นกลางอักเสบ หรือโรคหอบหืด แทรกซ้อนตามมา หรือในกลุ่มโรคภูมิแพ้ขึ้นตา หากมีอาการเคืองตามาก โดยเฉพาะในเด็ก จะทำให้มีการขยี้ตาบ่อย ๆ จนอาจทำให้เกิดแผลบนกระจกตา ซึ่งนอกจากจะทำให้อาการแย่ลงแล้ว ยังอาจมีผลเสียต่อการมองเห็นในระยะยาวได้ ดังนั้นเมื่อมีอาการของโรคภูมิแพ้ควรรีบปรึกษาแพทย์ และตรวจหาสาเหตุเพื่อหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ และได้รับการรักษาอย่างถูกต้องต่อไป

การตรวจหาสารก่อภูมิแพ้สามารถทำได้ 2 วิธีด้วยกัน คือ

การรักษาโรคภูมิแพ้

เมื่อทราบสาเหตุของการเป็นโรคภูมิแพ้แล้ว ควรรับการรักษาและติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง โดยเทคนิคการรักษาโรคภูมิแพ้ให้ได้ผลดีนั้นมีหลายวิธี เช่น

1. หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ แม้จะใช้ยารักษาภูมิแพ้แล้ว แต่หากไม่หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ ก็ยังทำให้อาการภูมิแพ้กำเริบต่อไปได้

2. ใช้ยารักษาสม่ำเสมอต่อเนื่อง และใช้ยาอย่างถูกวิธี เนื่องจากโรคภูมิแพ้อากาศ มียาที่ใช้รักษาหลายตัว ทั้งยารับประทาน และยาใช้เฉพาะที่ เช่น ในผู้ป่วยที่มีอาการโรคภูมิแพ้ทางเดินหายใจ แพทย์มักจ่ายยาพ่นให้ หรือในผู้ที่มีอาการของโรคภูมิแพ้ขึ้นตา ก็มักจะมียาหยอดตาด้วย หรือในผู้ที่มีอาการโรคภูมิแพ้ผิวหนัง ก็จะมียาทาเพิ่มเติม เป็นต้น ดังนั้นการใช้ยาอย่างสม่ำเสมอและถูกวิธีมีความจำเป็น เพราะจะทำให้อาการภูมิแพ้ดีขึ้นได้

3. ดูแลร่างกายให้แข็งแรง ออกกำลังกายเป็นประจำ และพักผ่อนให้เพียงพอ

4. รักษาโรคร่วมอื่น ๆ เช่น โรคไซนัสอักเสบ โรคอ้วน

แม้ว่าโรคภูมิแพ้จะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่เราสามารถควบคุมโรคไม่ให้มีอาการหรือมีอาการน้อยที่สุดได้ เพราะฉะนั้นหากมีอาการที่สงสัยว่าจะเป็นโรคภูมิแพ้ ควรตรวจหาสาเหตุและรักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อทำให้อาการแพ้ต่าง ๆ ดีขึ้น และส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นตามมา

ตรวจสุขภาพประจำปี ตรวจอะไรบ้าง และมีข้อดีอย่างไร?

WPBuilder — Mon, 13 Feb 2023 13:17:27 +0000

ปัจจุบันเรื่องสุขภาพเป็นเรื่องที่มองข้ามไม่ได้ เพราะการดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงจะส่งผลให้สุขภาพจิตแข็งแรง และเมื่อสุขภาพกายและจิตใจแข็งแรงก็จะช่วยให้เราสามารถทำงานหรือทำกิจวัตรประจำวันได้อย่างมีความสุข ดังนั้นการใส่ใจสุขภาพจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ อีกทั้งในยุคปัจจุบันมีโรคภัยมากมายที่อาจเกิดขึ้นได้กับทุก ๆ ท่าน ไม่ว่าจะเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรม เช่น โรคเบาหวาน ความดัน ไขมันสูง ทำให้เพิ่มความเสี่ยงของโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดสมอง หลอดเลือดหัวใจ โรคไต นอกจากนี้ยังมีโรคที่เกิดจากสิ่งแวดล้อมเช่น ปัญหาของ pm 2.5 ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคมะเร็งปอด โรคภูมิแพ้ แล้วยังมีโรคที่เกิดจากการติดเชื้ออีกหลาย ๆ โรคที่อาจเกิดขึ้นได้กับทุก ๆ คน เช่น โควิด-19 ไข้หวัดใหญ่ หรือโรคติดเชื้อจากแบคทีเรียอีกมากมาย และยังไม่นับถึงโรคมะเร็งต่าง ๆ อีกหลายชนิด

ดังนั้นหากเราสามารถรู้ถึงสถานะทางสุขภาพของตัวเราเอง ก็จะสามารถทำให้เราสามารถวางแผนการดูแลสุขภาพตนเอง และหลีกเลี่ยงความเสี่ยงเพื่อป้องกันการเกิดโรคร้ายต่าง ๆ การตรวจสุขภาพประจำปีจึงถือว่าเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะจะทำให้เราทราบถึงสภาวะสุขภาพของตัวเราเอง หรือหากตรวจพบความผิดปกติก็จะได้เข้ารับการรักษาแต่เนิ่น ๆ ก่อนที่โรคจะลุกลามรุนแรง

การตรวจสุขภาพประจำปีคืออะไร?

การตรวจสุขภาพคือการเช็คร่างกายในขณะที่ร่างกายยังไม่มีอาการความผิดปกติใด ๆ แต่หากมีอาการเจ็บป่วยหรือมีความผิดปกติเกิดขึ้นแล้ว จะเรียกว่าเป็นการตรวจวินิจฉัยโรค หรือการตรวจรักษาโรค ไม่เข้าข่ายว่าเป็นการตรวจสุขภาพ

ซึ่งการตรวจสุขภาพประจำปีเป็นสิ่งที่จะให้ประโยชน์ในการวางแผนการดูแลสุขภาพ หรือหากตรวจพบโรคก็จะได้ทำการรักษาก่อนที่โรคจะลุกลามรุนแรง เพราะการตรวจสุขภาพนั้นสำคัญ จึงจะเห็นว่าในองค์กรขนาดใหญ่ หลาย ๆ องค์กร มักจะมีการจัดให้พนักงานมีการตรวจสุขภาพประจำปี

การตรวจสุขภาพประจำปีสำคัญอย่างไร?

การตรวจสุขภาพประจำปีมีความสำคัญเป็นอย่างมากในทุกช่วงวัย ด้วยพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนที่เปลี่ยนแปลงไป ปัจจัยภายนอกทางสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ รวมไปถึงโรคบางโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ล้วนแต่มีผลกระทบต่อสุขภาพ และเนื่องจากโรคบางโรคในระยะเริ่มต้นไม่แสดงอาการผิดปกติ เช่น ความดันสูง ไขมันในเลือดสูง เบาหวาน โรคเหล่านี้เป็นภัยเงียบที่ควรระวัง การตรวจสุขภาพประจำปีจึงมีประโยชน์ในการค้นหาโรคหรือภาวะผิดปกติ รวมถึงปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่การป้องกันและการรักษาโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ใครบ้างควรได้รับการตรวจสุขภาพ?

การตรวจสุขภาพควรได้รับการตรวจในทุกช่วงวัยตั้งแต่แรกเกิดจนถึงวัยสูงอายุ โดยคณะกรรมการพัฒนาการตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสม กระทรวงสาธารณสุข ได้แบ่งกลุ่มการตรวจสุขภาพออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มวัยเด็กและวัยรุ่น (อายุ 0-18 ปี) กลุ่มวัยทำงาน (อายุ18-60 ปี) กลุ่มวัยผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) และกลุ่มหญิงมีครรภ์

ตรวจสุขภาพประจำปีตรวจอะไรบ้าง?

ซักประวัติ ตรวจร่างกายทั่วไป
ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง วัดรอบเอว วัดความดันเลือด
การตรวจทางห้องปฏิบัติการหรือการตรวจวิเคราะห์ทางเลือด เช่น การตรวจค่าความสมบูรณ์ของเลือด (CBC), การตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือด (FBS), การตรวจระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือด (HbA1c), การตรวจวัดระดับไขมันคอเลสเตอรอลรวม, ไขมันคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL), ไขมันคอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL), ไขมันไตรกลีเซอไรด์, การตรวจวัดระดับกรดยูริกในเลือด (uric acid), ตรวจการทำงานของไตจากการตรวจวัดระดับปริมาณของเสียในเลือด (BUN), การวัดระดับค่าของครีเอตินินในเลือด (Cr), ตรวจไวรัสตับอักเสบ (hepatitis A, B), ตรวจการทำงานของตับจากการตรวจค่าเอนไซม์ AST, ALT และ ALP เป็นต้น
การตรวจทางห้องเก็บตัวอย่างปัสสาวะ เพื่อดูการทำงานของไตการหรือการตรวจวิเคราะห์ทางเลือด เช่น การตรวจค่าความสมบูรณ์ของเลือด (CBC), การตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือด (FBS), การตรวจระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือด (HbA1c), การตรวจวัดระดับไขมันคอเลสเตอรอลรวม, ไขมันคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL), ไขมันคอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL), ไขมันไตรกลีเซอไรด์, การตรวจวัดระดับกรดยูริกในเลือด (uric acid), ตรวจการทำงานของไตจากการตรวจวัดระดับปริมาณของเสียในเลือด (BUN), การวัดระดับค่าของครีเอตินินในเลือด (Cr), ตรวจไวรัสตับอักเสบ (hepatitis A, B), ตรวจการทำงานของตับจากการตรวจค่าเอนไซม์ AST, ALT และ ALP เป็นต้น
เก็บตัวอย่างอุจจาระ เพื่อคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง และโรคพยาธิต่าง ๆ
การตรวจวินิจฉัยทางรังสีหรือการเอกซเรย์ทรวงอก
การตรวจอัตราซาวนด์ช่องท้อง
การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
สำหรับสุภาพสตรี นอกจากการตรวจข้างต้นแล้ว ควรที่จะรับการตรวจเพิ่มเติม ได้แก่
ช่วงอายุ 30-39 ปี ควรตรวจมะเร็งเต้านมทุก ๆ 3 ปี และเมื่ออายุ 40 ปีขึ้นไปควรได้รับการตรวจมะเร็งเต้านมทุกปี
ช่วงอายุ 30 ปีขึ้นไป ควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

การตรวจสุขภาพประจำปีตามช่วงวัย

ติดต่อทำประวัติเวชระเบียนกับทางโรงพยาบาลและทำนัดวันตรวจสุขภาพ
พักผ่อนให้เพียงพอก่อนเข้ารับการตรวจสุขภาพ
งดอาหารและเครื่องดื่มทุกชนิด ก่อนเข้ารับการตรวจสุขภาพ อย่างน้อย 8-12 ชม. แต่ดื่มน้ำเปล่าได้
หากมีโรคประจำตัวควรแจ้งให้แพทย์ทราบ เพื่อเป็นข้อมูลช่วยในการวินิจฉัยโรค สามารถรับประทานยาได้ตามปกติ ยกเว้นผู้ที่เป็นเบาหวาน ไม่แนะนำให้รับประทานยามา เพราะจะทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำมากเกินไปเนื่องจากมีการงดอาหารก่อนการตรวจสุขภาพด้วย
สำหรับสุภาพสตรีควรตรวจสุขภาพหลังจากมีรอบเดือนแล้วประมาณ 7 วัน และสำหรับสุภาพสตรีที่มีอายุมากกว่า 30 ปีขึ้นไปควรมีการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งเต้านมเพิ่มเติมด้วย

สรุป

การตรวจสุขภาพประจำปีเป็นพื้นฐานในการดูแลคุณภาพชีวิตที่ไม่ควรมองข้าม ซึ่งทุกคนล้วนต้องการมีร่างกายที่แข็งแรงสมบูรณ์ การที่สภาพร่างกายภายนอกที่ดูปกติดี แต่ภายในอาจมีความผิดปกติซ่อนอยู่เสมือนเป็นภัยเงียบ การตรวจสุขภาพประจำปีจะช่วยให้สามารถตรวจพบอาการผิดปกติต่าง ๆ ในระยะเริ่มต้น นอกจากนี้การตรวจสุขภาพประจำปีจะทำให้เราทราบถึงสถานะสุขภาพในปัจจุบัน ซึ่งสามารถใช้เป็นแนวทางการป้องกันโรค หรือลดความรุนแรงของการเกิดโรคบางโรคได้ ดังนั้นจึงไม่ควรมองข้ามการตรวจสุขภาพประจำปีในแต่ละช่วงวัยตามความเหมาะสม

อย่างไรก็ตามนอกจากการตรวจสุขภาพประจำปีเป็นประจำแล้วแล้ว ก็ไม่ควรละเลยการดูแลตัวเอง รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ทำจิตใจให้ร่าเริงแจ่มใส พักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำลายสุขภาพ เช่น ดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ รับประทานอาหารรสจัด รับประทานอาหารปิ้งย่างหรือทอด เพียงเท่านี้ก็มีส่วนช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคภัยต่าง ๆ และทำให้มีสุขภาพร่างกายแข็งแรงได้

บทความที่ได้รับความนิยม – โรงพยาบาลกรุงไทย

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ สำคัญอย่างไร ทำไมต้องฉีดทุกปี?

สารบัญ

โรคไข้หวัดใหญ่ คืออะไร? เกิดจากสาเหตุใด?

อาการของโรคไข้หวัดใหญ่

ไข้หวัดใหญ่ติดต่อได้ทางไหนบ้าง? ป้องกันได้อย่างไร?

ตารางเปรียบเทียบ ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ และโควิด-19

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์

ใครบ้างที่ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่?

ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี?

การวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในหญิงตั้งครรภ์

ภูมิแพ้ดีขึ้นได้ เมื่อรู้สาเหตุและรักษาให้ตรงจุด

สารบัญ

โรคภูมิแพ้ คืออะไร?

อาการของโรคภูมิแพ้

โรคภูมิแพ้เกิดจากอะไร?

การตรวจหาสาเหตุของภูมิแพ้

การรักษาโรคภูมิแพ้

ตรวจสุขภาพประจำปี ตรวจอะไรบ้าง และมีข้อดีอย่างไร?

สารบัญ

การตรวจสุขภาพประจำปีคืออะไร?

การตรวจสุขภาพประจำปีสำคัญอย่างไร?

ใครบ้างควรได้รับการตรวจสุขภาพ?

ตรวจสุขภาพประจำปีตรวจอะไรบ้าง?

การตรวจสุขภาพประจำปีตามช่วงวัย

การตรวจสุขภาพประจำปีตามช่วงวัย

สรุป